فرش ثارالله، شاهکار هنرمندان ایرانی در موزه ی حرم سیدالشهدا علیه السلام

0
20
فرش ثارالله در موزه حرم امام حسین علیه السلام
فرش ثارالله در موزه حرم امام حسین علیه السلام

فرش ثارالله شاهکار هنرمندان طراح و فرشباف ایرانی، یکی از نفیس ترین آثار موزه حرم سیدالشهداست. این فرش به همت استاد یدالله صفدرزاده از چهره های ماندگار صنعت فرش در شهر اصفهان تهیه شده است؛ این فرش گران قیمت ترین قالی جهان به شمار می رود.  موضوع این تابلو فرش، بیانگر واقعه عاشورا  و اسارت خانواده امام حسین علیه السلام است.

طراحی این فرش شامل مضامینی عاشورایی است که به روایت واقعه کربلا می پردازد.

طراحی فرش ثارالله، مربوط به سال 57 است که توسط طراحان بزرگی چون شادروان استاد سید جعفر رشتیان و استاد محمود فرشچیان، به مدت 4 سال به طول انجامیده است. بافت فرش نیز زیر نظر استاد صفدرزاده به مدت 8 سال، و توسط 15 هزار بافنده، انجام شده است. در طول بافت فرش همه کارگران با وضو بوده و در حین انجام کار به قرائت زیارت عاشورا می‌پرداختند. این فرش از ابتدای کار وقف حرم سیدالشهدا علیه السلام بوده؛ ولی به دلیل جنگ تحمیلی و مسائل امنیتی ارسال این فرش تا سال 93 شمسی به تعویق افتاد. اهدای این فرش توسط مرحوم هرمز صفدرزاده، فرزند مرحوم استاد یدالله صفدرزاده پس از دو سال پیگیری و تعامل با متولیان حرم انجام شد.

فرش ثارالله در موزه حرم امام حسین علیه السلام که توسط استاد فرشچیان طراحی شده است.
فرش ثارالله در موزه حرم امام حسین علیه السلام

مشخصات فرش ثارالله

فرش ثارالله به قول استاد فرشچیان یک کار عرشی است. در پایین فرش یک بیت شعر با اشاره به همین سخن و ارزش این فرش نوشته شده است که متن آن به صورت زیر است.

این فرش بعرش می کند ناز

کز فرش بعرش کرده پرواز.

فرش ثارالله دارای معانی والایی در متن خود است. استاد فرشچیان و مرحوم رشتیان به نحوی زیبا به پیاده سازی آن ها پرداخته اند. این فرش به حالت محرابی تصویری بافته شده است. در وسط فرش یک نقطه قرمز رنگ به نشانه خون سیدالشهدا کار شده است و در اطراف آن سه یاحسین با خطی زیبا توسط طراحان نوشته شده که معرف سومین امام شیعیان است که در سوم شعبان به دنیا آمده . در ادامه طرح ترنج 12 ثارالله در اطراف قرار دارد؛ که اشاره به خونخواهی دوزادهمین امام برای سیدالشهداست. در واقع این طرح، نقش ترنج فرش را ایفا میکند. نور این قطره خون به جای جای این فرش که نماد هستی است رسیده است. 12 رنگ قرمز، از مرکز فرش به ترتیب از قرمز کمرنگ به قرمز پر رنگ در کنار می تابد و امتداد می یابد. این فرش از نظر تنوع رنگ ها و هماهنگی آنها بی نظیر است.

ترنج و زمینه فرش ثارالله که ترنج از یک قطه خون شروع شده و رمینه با 12 طیف رنگ قرمز بافته شده است
ترنج و زمینه فرش ثارالله که ترنج از یک قطه خون شروع شده و رمینه با 12 طیف رنگ قرمز بافته شده است

در اطراف ترنج فرش، ثارالله 72 فرشته سبز رنگ با طرح گل، در حال پرواز کار شده اند که نشان از 72 نفر از یاران سیدالشهدا هستند. همچنین طرح 84 فرشته آبی رنگ که به بند کشیده شده اند مظهر 84 اسیری است که بعد از واقعه کربلا باقی ماندند. تمام این طرح ها به نحوی چیده شده اند که بیننده احساس میکند در حال طواف نقطه مرکزی فرش یا همان قطره خون هستند.

لچک و حاشیه فرش ثارالله

فرش ثارالله چهار لچک دارد؛ که از دو تنگ در بالا و دو تنگ در پایین تشکیل شده اند. در تنگ های پایین به شکلی هنرمندانه متن «یا حسین شهید»  و در دو تنگ بالا دو متن «یا ابا عبدالله» و « علی ولی الله» کار شده است، که حاملان آن فرشتگان آسمانی هستند. در حاشیه فرش طرح های اسلیمی کرم رنگ، بند مهندسی آبی رنگ و بند خطایی صورتی رنگ کار شده است. این بندها اطراف هشت ضلعی هایی را گرفته اند که در هر کدام یکی از شهرهای مقدس مسلمانان و شیعیان قرار دارد و طرف بالای فرش را کتیبه ای هشت پر با زمینه روشن به نام پنج تن آل عبا پر کرده است.

طراحی فرش ثارالله

فرش ثارالله در موزه حرم امام حسین علیه السلام
فرش ثارالله در موزه حرم امام حسین علیه السلام

در طراحی این فرش، فرشتگان عزادار، فرشته‌ای که با مشک و قدح به دنبال رساندن آب است. دست‌بریده و علم حضرت عباس علیه‌السلام، ذوالجناح و اسب های شهدای کربلا، نهر علقمه در میان فرش و در بالای آن نخلستان کربلا دیده می شود. در وسط و پایین قاب جمله «ان الحسین مصباح الهدی و سفینهالنجاه» به چشم می خورد.

در بالای قاب، کجاوه ها از آسمان فرود آمده است و حضرت زهرا (ع) و فاطمه بنت اسد، مادر حضرت علی (ع) را حمل می کنند. در وسط آن سر مقدس حضرت سیدالشهدا (ع) و حضرت علی اصغر (ع) و حضرت علی اکبر (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) و حضرت قاسم (ع) بر نیزه ها نورافشانی می کنند. حضرت محمد (ص) و امیرالمومنین (ع) و حضرت امام حسین (ع) در یک طرف کجاوه ها و حضرت زهرا (ع) و فاطمه بنت اسد (ع) و حضرت خدیجه خاتون (ع) در طرف دیگر کجاوه ها به زمین آمده اند و در بالای آن نقش خورشید در حال غروب است.

این فرش یکی از بی‌نظیرترین آثار هنرمندان عصر معاصر است. در حال حاضر در موزه حرم سیدالشهدا علیه‌السلام نگه داری می شود. مرحوم یدالله صفدرزاده که بعضی از آثار ایشان در موزه آثار و نفایس حرم مطهر رضوی نگهداری می شود؛ این فرش را به یادبود پدرشان، مرحوم مهدی صفدرزاده به حرم امام حسین علیه‌السلام اهدا نموده است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید